رشته صنایع دستی
معرفی کامل رشته صنایع دستی برای داوطلبان کنکور هنر
رشته صنایع دستی یکی از جذابترین و اصیلترین رشتههای مجموعه هنر در دانشگاه است که به حفظ، احیا و توسعه هنرهای سنتی و بومی ایران میپردازد. این رشته ترکیبی از خلاقیت هنری، شناخت فرهنگ و مهارتهای عملی است و برای افرادی مناسب است که علاقه دارند با دستهای خود آثار هنری ماندگار خلق کنند.
در این مقاله با ماهیت رشته صنایع دستی، دروس دانشگاهی، مهارتهای لازم، بازار کار و آینده شغلی آن آشنا میشویم.
رشته صنایع دستی چیست؟
صنایع دستی به مجموعهای از هنرها و تولیدات هنری گفته میشود که بخش عمده آنها با دست و ابزارهای ساده ساخته میشوند و ریشه در فرهنگ، سنت و هویت تاریخی یک منطقه دارند.
در رشته صنایع دستی دانشجویان با هنرهای سنتی ایران مانند سفالگری، منبتکاری، قلمزنی، خاتمکاری، میناکاری، بافتهای سنتی، طراحی نقوش سنتی و بسیاری از هنرهای دیگر آشنا میشوند و مهارت ساخت آنها را به صورت عملی یاد میگیرند.
هدف این رشته تربیت افرادی است که بتوانند هنرهای سنتی را حفظ، بازآفرینی و متناسب با نیازهای امروز جامعه طراحی و تولید کنند.
چرا رشته صنایع دستی اهمیت دارد؟
ایران یکی از مهمترین کشورهای جهان در زمینه هنرهای سنتی و صنایع دستی است. بسیاری از هنرهای ایرانی مانند فرش، میناکاری، خاتم، قلمزنی و سفال شهرت جهانی دارند.
بنابراین رشته صنایع دستی نقش مهمی در موارد زیر دارد:
حفظ میراث فرهنگی و هنری ایران
توسعه هنرهای سنتی و بومی
ایجاد اشتغال در حوزه هنر
تولید محصولات فرهنگی و هنری قابل عرضه در بازار داخلی و جهانی
کمک به صنعت گردشگری
تواناییها و ویژگیهای لازم برای رشته صنایع دستی
برای موفقیت در این رشته داشتن برخی ویژگیها بسیار مهم است:
علاقه به هنرهای سنتی و فرهنگ ایرانی
صبر و حوصله در کارهای ظریف و دقیق
خلاقیت و قدرت طراحی
مهارت کار با دست
علاقه به ساخت و تولید آثار هنری
دقت و توجه به جزئیات
اگر فردی از کارهای دستی، ساختن و خلق آثار هنری با مواد مختلف لذت ببرد، رشته صنایع دستی میتواند انتخاب بسیار مناسبی برای او باشد.
واحدهای درسی رشته صنایعدستی در دانشگاه
واحدهای درسی رشته صنایع دستی در مقطع کارشناسی معمولاً حدود ۱۳۵ تا ۱۴۰ واحد است و شامل دروس عمومی، پایه، اصلی و تخصصی میشود. در این رشته بخش مهمی از واحدها به کارگاههای عملی هنرهای سنتی اختصاص دارد.
در ادامه مهمترین دستهبندی دروس این رشته آورده شده است.
۱. دروس عمومی
این دروس مانند سایر رشتههای دانشگاهی ارائه میشوند و معمولاً حدود ۲۰ واحد هستند.
نمونه دروس عمومی:
اندیشه اسلامی ۱ و ۲
تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی
انقلاب اسلامی ایران
اخلاق اسلامی
زبان عمومی
تربیت بدنی ۱ و ۲
دانش خانواده و جمعیت
۲. دروس پایه هنر
این دروس برای آشنایی دانشجویان با مبانی هنرهای تجسمی و اصول طراحی ارائه میشوند.
مهمترین دروس پایه:
مبانی هنرهای تجسمی
طراحی پایه
مبانی رنگ
کارگاه حجمسازی
هندسه نقوش سنتی
آشنایی با هنر در تاریخ
عکاسی پایه
۳. دروس اصلی رشته صنایع دستی
در این بخش دانشجویان با تاریخ، مبانی نظری و ساختار هنرهای سنتی آشنا میشوند.
نمونه دروس اصلی:
تاریخ هنر ایران
تاریخ هنر جهان
آشنایی با صنایع دستی ایران
شناخت مواد و مصالح صنایع دستی
طراحی نقوش سنتی
مبانی هنرهای سنتی
اقتصاد هنر و صنایع دستی
۴. دروس تخصصی و کارگاهی
بخش مهم رشته صنایع دستی را کارگاههای عملی تشکیل میدهد. دانشجویان در این کارگاهها مهارتهای ساخت آثار هنری را یاد میگیرند.
برخی از مهمترین کارگاهها:
کارگاه سفال و سرامیک
کارگاه چوب (منبت و معرق)
کارگاه فلز (قلمزنی، ریختهگری)
کارگاه شیشه و میناکاری
کارگاه بافتهای سنتی (گلیم، جاجیم و …)
کارگاه کاشی و لعاب
کارگاه طراحی سنتی
کارگاه مرمت آثار هنری
۵. پروژه و پایاننامه
در سالهای پایانی دانشجویان باید یک پروژه عملی یا تحقیقاتی انجام دهند که معمولاً شامل طراحی و ساخت یک اثر صنایع دستی یا پژوهش درباره هنرهای سنتی است.
دانشگاههای ارائه دهنده رشته صنایع دستی در ایران
رشته صنایع دستی در تعدادی از دانشگاههای دولتی و غیرانتفاعی ایران ارائه میشود. مهمترین دانشگاههای ارائهدهنده این رشته عبارتاند از:
دانشگاه هنر تهران
دانشگاه هنر اصفهان
دانشگاه الزهرا (ویژه بانوان)
دانشگاه کاشان
دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه بیرجند
دانشگاه یزد
دانشگاه سمنان
دانشگاه بجنورد
دانشگاه زابل
دانشگاه سوره (غیرانتفاعی)
همچنین در برخی مراکز دانشگاه علمی کاربردی رشتههای مرتبط با صنایع دستی ارائه میشود. پذیرش این رشته معمولاً از طریق کنکور سراسری هنر انجام میشود.
دانشگاههای ارائهدهنده رشته صنایع دستی در جهان
رشته صنایع دستی و هنرهای سنتی یا رشتههای نزدیک به آن در بسیاری از دانشگاههای هنری جهان با عنوانهایی مانند Crafts، Applied Arts، Traditional Arts یا Ceramics and Crafts ارائه میشود. برخی از دانشگاههای شناختهشده در این حوزه عبارتاند از:
University of the Arts London (انگلستان)
Royal College of Art (انگلستان)
Rhode Island School of Design – RISD (آمریکا)
Pratt Institute (آمریکا)
Aalto University (فنلاند)
Konstfack University of Arts, Crafts and Design (سوئد)
Tokyo University of the Arts (ژاپن)
Kyoto University of the Arts (ژاپن)
Central Academy of Fine Arts – CAFA (چین)
در این دانشگاهها رشتههای مرتبط با صنایع دستی معمولاً در قالب گرایشهایی مانند سرامیک، شیشه، چوب، فلز، منسوجات و هنرهای کاربردی تدریس میشوند.
بازار کار رشته صنایع دستی
یکی از مزیتهای مهم این رشته امکان کارآفرینی و فعالیت مستقل است. بسیاری از فارغالتحصیلان صنایع دستی با راهاندازی کارگاه یا برند شخصی فعالیت میکنند.
فرصتهای شغلی این رشته شامل موارد زیر است:
تولید و فروش محصولات صنایع دستی
راهاندازی کارگاه هنری
تدریس در آموزشگاههای هنری
فعالیت در سازمان میراث فرهنگی
طراحی محصولات هنری و تزئینی
همکاری با گالریها و نمایشگاههای هنری
فعالیت در حوزه گردشگری و صنایع فرهنگی
فروش آثار در بازارهای داخلی و بینالمللی
همچنین با رشد فروش آنلاین و صادرات صنایع دستی، فرصتهای اقتصادی این حوزه در سالهای اخیر بیشتر شده است.
ادامه تحصیل در رشته صنایع دستی
فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در مقاطع بالاتر ادامه تحصیل دهند. برخی از گرایشهای مرتبط در مقطع کارشناسی ارشد شامل موارد زیر است:
هنرهای سنتی
پژوهش هنر
هنر اسلامی
طراحی صنعتی
تاریخ هنر
ادامه تحصیل میتواند مسیر فعالیتهای پژوهشی، دانشگاهی و تخصصیتر را فراهم کند.
رتبه لازم برای قبولی رشته صنایع دستی در کنکور هنر
رتبه لازم برای قبولی در رشته صنایع دستی در کنکور هنر به عواملی مثل دانشگاه، شهر، نوع دوره (روزانه یا شبانه) و میزان رقابت هر سال بستگی دارد. اما به طور کلی این رشته نسبت به برخی رشتههای پرطرفدار هنر رقابت کمتری دارد.
حدود رتبه قبولی در دانشگاههای مختلف
دانشگاه هنر تهران و دانشگاه هنر اصفهان: حدود رتبه ۱۵۰۰ تا ۳۵۰۰
دانشگاه الزهرا: حدود رتبه ۲۰۰۰ تا ۴۰۰۰
دانشگاههای دولتی شهرهای دیگر: حدود رتبه ۳۰۰۰ تا ۸۰۰۰
دانشگاههای غیرانتفاعی: معمولاً تا حدود رتبه ۱۰۰۰۰ یا بیشتر نیز امکان قبولی وجود دارد.
البته این رتبهها تقریبی هستند و هر سال با توجه به ظرفیت دانشگاهها و سطح داوطلبان ممکن است تغییر کنند. برای اطلاع دقیقتر باید دفترچه انتخاب رشته همان سال بررسی شود.
ثبتنام مشاوره
هنوز مطمئن نیستی برای کنکور هنر از کجا شروع کنی؟
یک جلسه مشاوره میتواند دید خیلی واضحتری به تو بدهد. در این جلسه درباره وضعیت فعلیات، مسیر مطالعه، منابع مناسب و رشتههای مختلف کنکور هنر صحبت میکنیم تا بدانی دقیقاً چه مسیری پیش روی توست.
اگر میخواهی با برنامه و آگاهانه جلو بروی، همین حالا برای مشاوره ثبتنام کن.
دسترسی سریع
کنکور هنر
منابع کنکور هنر
آزمون عملی هنر
رشتههای کنکور هنر
لینکهای مفید
ثبتنام مشاوره
کلاس خصوصی ریاضی
سبد خرید